سیاهچادر بختیاریها یا همان بُهون از سوی زنان عشایر بختیاری و با موی بز بافته میشود. بهونها عرض کم و طول زیاد دارند. بهون بختیاریها به عنوان میراث ناملموس نیز به ثبت رسیده است.
سیاه چادر که در گویش عشایر لک “دوآر” یا “سیاه مال” به معنی ” خانه سیاه” و در گویش لری و بختیاری به ترتیب ” داوار” و “بُهون” خوانده می شود ، همچنان مهمترین و شایعترین گونه مسکن عشایری می باشد. در حال حاضر با وجود تحولاتی که به دلیل ورود چادر برزنتی و نیز گسترش احداث ساختمان در قشلاق بوجود آمده است، سیاه چادر همچنان در صدر سایر مساکن عشایری قرار دارد. سیاه چادر که در بین لرهای بختیاری و چه در بین سایر لرها و لک ها از موی بز سیاه بافته می شود و این یک قاعده کلی است.
چهار بخش کلی سیاه چادرها :
۱. پوشش ( بافته شده از موی بز )
۲. ستون (دیرک ، تیرک ، ستین ، سروبن ، کچیل )
۳. طناب ها
۴. دیواره ها ( تجیر ، چیغ ، چیق ، چیت ) ؛ بافته شده از نی های تو خالی ، موی بز و در بعضی موارد از پشم های رنگی.
بهون بختیاری از موی بز بافته می شود. بافت آن همانند بافت جاجیم بوده و از تار و پود تشکیل شده است. هم تار و هم پود آن از موی بز است. ابتدا موی حیوان را با قیچی می چینند. سپس آن را تمیز کرده و کرک را از آن جدا می کنند. علت جدا کردن کرک از موی بز آن است که کرک را آفت بید از بین می برد و هرگاه در بافت بهون وجود داشته باشد در اثر بید زدگی قسمت هایی که تار وپود کرک داشته باشد، باعث از هم گسیختگی بافت همان قسمت شده و ایجاد شکاف می کند.
در صورتی که موی بز از بیدزدگی مصون مانده و سالها دوام خواهد داشت. موی بز را پس از چیدن وجدا کردن کرک ، می ریسند. رشتن نخ بوسیله درک چوبی که به آن پره می گویند ، توسط زنان انجام می گیرد. پس از آماده شدن نخ، آن را دولا می کنند و بسته به مورد استفاده و نیاز ، در روی زمین به درازای مورد دلخواه چله کشی می کنند.
![بهون از موی بز ساخته میشود](https://gashtpay.com/uploads/6be3b2382df94c3da9aa67775b20ae99.jpg)
هر قطعه ای که به این صورت بافته می شود "لت بهون" می گویند. اصولا لت بهون همانند تخته های جاجیم ، بصورت نوار بافته می شود. پس از آماده شدن لت های بهون ، به تعداد مورد نیاز آنها را کنار هم گذاشته و از پهنا با نخ (با موی بز) به هم می دوزند.
منبع:
بیتوته